Geen zee, en dat scheelt de helft van de bezoekers
Zagreb ligt honderdvijftig kilometer van de kust en krijgt daardoor een fractie van het toerisme dat naar Dalmatië gaat. Wie een lange autorit breekt, slaapt er één nacht en rijdt door. Dat is jammer, want het is de enige echte grote stad van het land en de sfeer is Midden-Europees in plaats van mediterraan.
Denk aan Wenen of Boedapest op kleinere schaal: brede lanen, negentiende-eeuwse gevels, veel parken en een caféleven dat de hele dag doorloopt.
Boven en beneden
De stad valt uiteen in twee delen. De Gornji grad, de bovenstad, is het oude gedeelte op de heuvel: smalle straten, de Sint-Markuskerk met dat geglazuurde dak vol wapenschilden, en gaslantaarns die elke avond met de hand worden aangestoken.
De benedenstad is het negentiende-eeuwse deel met de pleinen in de zogeheten Groene Hoefijzer, een reeks parken op een rij. Ertussenin rijdt een kabelbaantje van zesenzestig meter, dat zichzelf de kortste kabelspoorweg ter wereld noemt.
Dolac en het eten
De markt van Dolac ligt op een terras boven het hoofdplein en is elke ochtend open: groente en fruit onder de rode parasols, vlees en kaas in de hal eronder. Het is geen toeristische attractie maar de plek waar de stad haar boodschappen doet.
Probeer štrukli, de Zagrebse specialiteit: flinterdun deeg met verse kaas, gebakken of gekookt, hartig of zoet. Verder is de keuken hier continentaal — meer varkensvlees, paprika en stoofpot dan vis en olijfolie.
Musea met een eigen karakter
Zagreb heeft er veel, en twee vallen op. Het Museum van Verbroken Relaties is opgebouwd uit voorwerpen die mensen na een breuk opstuurden, elk met het verhaal erbij; het klinkt als een grap en is het niet.
Het Mimara en de Meštrović-atelier bedienen de klassiekere smaak. En wie met kinderen reist, komt uit bij het technisch museum of de dierentuin in het Maksimir-park.
Advent: het drukste moment
Zagreb heeft jarenlang de titel van beste kerstmarkt van Europa gewonnen, en dat is te merken. Van eind november tot begin januari staat de hele benedenstad vol kraampjes, schaatsbanen en podia, en zijn de hotels weken van tevoren volgeboekt.
Wie de stad rustig wil zien, kiest dus juist een ander moment. De foto bij dit artikel — het centrum van boven, met de kathedraal en de daken — is genomen op een gewone dag, en zo is het er elf maanden per jaar.
Als tussenstop of als bestemming
Vanaf Zagreb is het ruim twee uur naar Plitvice en ongeveer drie naar de kust bij Zadar. Dat maakt de stad een logisch scharnierpunt tussen de rit erheen en de zee.
Twee nachten is genoeg voor het centrum en één museum. Wie er de nationale parken aan vastknoopt, heeft een week gevuld zonder ooit aan een strand te liggen.
